สิ้นสุดการรอคอย XSection Plot รุ่น 4.10 มาแล้ว ตอนที่ 3 (จบ)

10.การจัดเรียงรูปตัดบนกระดาษเขียนแบบ (Page Layout)

• การจัดเรียงรูปตัด เลือกทูลบาร์และคลิกที่ “Page layout” ได้ดังรูป

• ความยาวของรูปตัดแต่ละรูปตัด ความกว้างในแนวดิ่ง มาตราส่วน จะมีผลต่อขนาดของรูปตัดแต่ละรูป ที่่จะวางบนกระดาษเขียนแบบ  การจัดเรียงรูปตัดให้เหมาะสม ผู้ใช้สามารถเลือกจำนวนรูปตัดในแนวดิ่ง จำนวนรูปตัดในแนวนอน ลองตั้งค่าตามรูปด้านล่าง เนื่องจากข้อมูลที่เรากำลังทดลองใช้งานอยู่มี 4 รูปตัดและความกว้างของรูปตัดประมาณ 1300 เมตร จึงยาวจรดกระดาษซ้ายขวา จำนวนรูปตัดในแนวดิ่งจึงเลือกเป็น 1 ส่วนจำนวนรูปตัดในแนวนอนเลือกเป็น 4

• มาดูตั้งค่าให้กริดทางราบ จัดระยะราบจาก CL (ค่าที่ X = 0) ไปด้านซ้าย ตั้งไว้ 700 เมตร เผื่อยาวเกินกว่าข้อมูลไว้นิดหนึ่งไม่ให้รูปตัดไปชน ด้านขวาตั้งไว้ 650 เมตร ส่วนระยะราบของกริดแต่ละช่อง(grid spacing) เลือกไว้ 10 เมตร

• มาดูการตั้งกริดทางดิ่ง ผมตั้งไว้ 21 เมตร ระยะของช่องกริดทางดิ่ง (มาตราส่วน 1:200) 1 เมตร ดูรูปกราฟฟิคที่ลากลูกศรเชื่อมโยงด้านล่างเพื่อความเข้าใจ และตั้งระยะของช่องกริดทางดิ่ง 1 เมตร

• เวลาเปลี่ยนค่า ต้องกปุ่ม “Apply” เพื่อโปรแกรมจะได้จัดวางรูปตัดให้ใหม่ ถ้ารูปตัดทับซ้อนกันโปรแกรมจะเตือนให้ทราบ ผมเตรียมไอคอนบนทูลบาร์ด้านบน เพื่อ  copy ค่าพิกัดของรูปตัดเมื่อเทียบกับค่าพิกัดของกระดาษ มุมล่างซ้าย x,y = 0,0 หน่วยเป็น ซม.ครับ เมื่อคลิกที่ไอคอน โปรแกรมจะคัดลอกค่าพิกัดลงไปตารางข้อมูล จากนั้นคลิก “OK” เพื่อปิดหน้าต่างไดอะล็อก

• บันทึกไฟล์ข้อมูลลงดิสค์ ให้เรียบร้อย

11.แสดงรูปตัดตามขวาง (Section Viewer)

• ในที่สุดก็มาดูรูปตัดที่เราตั้งค่าไว้ ว่าตรงตามที่ต้องการหรือไม่ ที่ทูลบาร์ คลิก “Section Viewer”

• จะเห็นรูปตัดตามขวางแสดงผลมาให้ดูแต่ละ section ซึ่งจะเริ่มจาก section แรกก่อน ดังรูปด้านล่าง การขยาย ย่อ แผนที่ทำได้โดยการ scroll เมาส์ปุ่มกลางครับง่ายๆ ส่วนการเลื่อนแผนที่คลิกกดปุ่มกลางของเมาส์แล้วลาก

• ค่าที่เราตั้งค่าสำหรับรูปตัดไว้ก่อนหน้านี้ เช่นค่าระดับกริดเส้นบน (Top grid elevation) หรือไม่รูปแบบการเขียนตัวเลข จะส่งผลต่อรูปตัด พิจารณาดูรูปด้านล่างที่แสดงเส้นลูกศรเชื่อมโยง

• ส่วนค่าอื่นๆเช่นตั้งค่าให้คำนวณหาพื้นที่ดินตัด (cut) หรือดินถม (fill) หรือหาจุดตัดระหว่าง typical  และเส้นดินเดิม

• สังเกตรูปตัดด้านบนจะเห็นว่าตัวรูปตัดตกจากเส้นกริดลงมาด้านล่างเนื่องจากค่าระดับกริดเส้นบนใส่ค่ามากไป จากที่โปรแกรมคำนวณมาให้ ลองกลับไปตั้งค่าใหม่จาก 6 เมตร เป็น 4 เมตร จะเห็นว่ารูปตัดเลื่อนขึ้นไปอยู่ในกริด แต่เส้น existing ground ล้นกริดด้านบนไปแทน ซึ่งสามารถ trim ออกได้ในโปรแกรมด้าน CAD ในภายหลัง

• นอกจากนี้เมื่อเลื่อนเมาส์ไปยังพื้นที่ดินตัดหรือดินถม โปรแกรมจะแสดงผล interactive ตรงพื้นที่รูปตัดจะสว่างขึ้นช่วยให้ผู้ใช้เห็นพื้นที่ได้ชัดเจน

• ลองคลิกที่ลูกศรเพื่อขยับไปดูรูปตัดถัดไป เสร็จแล้วจะออกจากการแสดงผลก็คลิกที่ไอคอน รูปประตู

12.บันทึกไฟล์ Autocad DXF (Save to DXF)

• เมื่อตั้งค่ารูปตัดทั้งหลายจนเป็นที่พอใจ กระบวนการสุดท้ายที่ต้องการคือ แผนที่แสดงรูปตัดตามขวาง ที่สามารถส่งงานกันได้ ซึ่งจะใช้โปรแกรมอะไรด้าน CAD ความสามารถโปรแกรมเหล่านี้คือสามารถอ่านเขียนไฟล์ฟอร์แม็ต dxf ได้เพราะเจ้าของคือ Autodesk เปิดเป็นสาธารณะ ที่ทูลบาร์เลือกคลิก “Save to DXF“

• โปรแกรมจะแสดงไดอะล็อก คลิกที่รูปไอคอนรูปดิสเก็ตเพื่อเลือกโฟลเดอร์ที่จะจัดเก็บตลอดทั้งป้อนชื่อไฟล์ทึ่จะบันทึกเป็น dxf ดังรูป

• เมื่อเสร็จสิ้นโปรแกรมจะขึ้น message box ว่าจัดเก็บเรียบร้อย คลิก “OK” และ “Close” เพื่อปิด

13.เปิดไฟล์ด้วยโปรแกรมด้าน CAD

• โปรแกรมด้าน CAD ขนาดเล็กๆ เขียนแบบ 2มิติ ใช้งานได้ฟรีขอแนะนำ Draftsight ดาวน์โหลด ติดตั้งแล้วลงทะเบียนก็พร้อมใช้งาน ใช้งานง่ายสะดวกครับ (ยังมีรุ่นเสียตังค์ซื้อด้วย ถ้าต้องการ) ลองเปิดไฟล์ dxf ที่บันทึกเก็บไว้จะเห็นผลงานออกมาดังรูป

• จะเห็นว่าตัว hatch สำหรับพื้นที่ดินตัด ดินถม ทึบสนิท ทั้งๆที่ผมตั้ง scale ของแฮ็ทช์ไว้ 1.0 ปัญหาไม่ใช่ของ Draftsight แต่มาจากไฟล์ dxf ซึ่งผมคิดว่าน่าจะเป็นไลบรารีเขียน dxf ที่ผมใช้งานอยู่คือ ezdxf แต่ไม่เป็นไรวิธีแก้กลับคือไปคลิกเลือก hatch ทุก section ที่ property มองหา scale เจอแล้วจะเห็นตัวเลข 1.000 ป้อนค่าใหม่เป็น 10.000 (หรืออะไรก็ได้) จากนั้นป้อนกลับไปค่าเดิมอีกครั้งเป็น 1.000 เหมือนเดิม จะเห็น hatch เปลี่ยนเป็นโปร่งขึ้น
• ปัญหา hatch นี้เปิดใน Autocad ก็เป็นครับ

 

• ผมลองเปิดข้อมูลเก่าที่ Titleblock เป็นภาษาไทย ลองดูก็ใช้ได้บน Draftsight สำหรับ Draftsight แบบสองมิติ อ่านดูในเน็ตเห็นว่ารุ่นนี้ฟรี (แต่ต้องลงทะเบียน ซึ่งง่ายๆ ถามไม่กี่คำถาม) แต่ก็ไม่แน่ใจว่าฟรีไปตลอดหรือไม่ ซึ่งก็น่าใช้งานมากครับถ้าฟรีตลอด สำหรับท่านที่ใช้งานแคด ที่ไม่ได้มีงานสามมิติเข้ามาเกี่ยวข้อง ดีกว่าไปละเมิดลิขสิทธิ์

สรุป

• โปรแกรมนี้ใช้เวลาพัฒนาประมาณ 2 ปีกว่าๆ แต่ไม่ได้ต่อเนื่องนะครับ เนื่องจากเขียนเป็นงานอดิเรก ไม่มีความกดดันอะไร ถือว่าเป็นการศึกษาด้านโปรแกรมมิ่งในตัวโดยเฉพาะ python เขียนสนุก กระชับ ทรงพลัง มีแง่บางอย่างที่นึกไม่ถึงว่าภาษาสามารถทำได้ และที่สำคัญมีไลบรารีหรือโมดูลให้ใช้มากมาย ส่วนใหญ่ฟรี เมื่อมารวมกับ Qt framework ที่เก่งอยู่แล้ว โปรแกรมที่เขียนออกมาแล้วจึงดูเป็นมืออาชีพพอสมควร แต่ก็แจ้งเตือนก่อนว่าโปรแกรม XSection Plot รุ่นนี้ยังมีบั๊กอยู่บ้าง ถ้าพบก็แจ้งมาได้ที่ blog นี้
• เกือบลืมบอกไป โปรแกรมนี้สนับสนุนจอ 4K เรียบร้อยแล้ว ไม่มีปัญหาเรื่องไอคอนเล็ก ตัวหนังสือเล็ก

• ก่อนจากกันก็ขอบอกว่าโปรแกรมทุกโปรแกรมที่ผมพัฒนาขึ้นมายังคง concept เหมือนเดิมคือให้ใช้ฟรี และสำหรับช่างสำรวจและช่างโยธา เหมือนเดิมครับ