เริ่มต้นจากคำถามง่ายๆ เริ่มจากคำถามว่า “ถ้าฝนตกหนักแบบฝน 50 ปี น้ำพื้นที่ RESA จะระบายทันไหม?” คำถามนี้ฟังดูเหมือนเป็นงานของวิศวกรโยธาหรือวิศวกรชลประทาน แต่ถ้าคิดดูดีๆ — คนที่มีพื้นผิวออกแบบ (Design Surface) อยู่ในมือ คนที่รู้ว่าน้ำไหลไปทางไหน และคนทำอาชีพที่วัดพื้นที่และระดับมาตลอด — นั่นคือวิศวกรสำรวจ ผมเรียน Hydrology มาในมหาวิทยาลัย เนื่องจากรู้สึกว่ายากและคิดว่าคงไม่มีโอกาสได้ใช้ เกรดที่ออกมาจึงน่าสงสาร จำได้ว่าได้เกรด C ไปแบบอย่างถูลู่ถูกัง เมื่อสิบกว่าปีที่แล้วได้ใช้ตอนคำนวณขนาดท่อที่จะฝังไว้ใต้ถนนตัดใหม่ โดยคำนวณจากปริมาณน้ำฝนและทราบพื้นที่ที่รองรับน้ำฝนบริเวณที่จะวางท่อนั้นๆ วันนี้จะหยิบมันขึ้นมาทวนความจำอีกครั้ง North RESA…
Category: GIS
ทดสอบรีด QGIS แบบโหดสัสด้วยชุดข้อมูล Open Building V3 โพลีกอน 74 ล้านหลัง
ในโลก open source ผมยอมใจกับ QGIS ที่ผ่านกาลเวลาการพัฒนามาแล้วเกือบสามทศวรรษด้วยคุณภาพแบบไร้ที่ติ ถึงจะไม่มีฟีเจอร์หวือหวาแบบโปรแกรม GIS เชิงพานิชย์ตัวอื่นๆในท้องตลาด แต่ถ้าเราใช้ GIS แบบพื้นฐาน QGIS สามารถตอบสนองตรงนี้ได้แบบดีเยี่ยม ผมเองทึ่งในประสิทธิภาพและประทับใจในการอ่านไฟล์ราสเตอร์ ที่ผมใช้งานอยู่ขนาดประมาณ 32 GB อ่านไฟล์ผ่านไดรว์ NAS ได้อย่างสบายๆแค่เพียงกระพริบตาไม่กี่ครั้ง ก็เลยมีความสงสัยว่า QGIS จะมีพลังขนาดไหนในการอ่านไฟล์เวคเตอร์ Google Open Buildings V3 ไฟล์เวคเตอร์ที่ใหญ่ๆ ผมนึกถึง Open Buildings…
แนะนำโปรแกรมงานคำนวณภาพถ่ายทางอากาศ(โดรน) ด้วย OpenDroneMap (ฟรี) ตอนที่ 2
ตอนที่ 1 ผมได้แนะแนววิธีการติดตั้ง OpenDroneMap ไปอย่างย่อและได้แนะนำลิ๊งค์ให้ไปดูกันต่อที่ละเอียดมาก มาในตอนนี้มาทดสอบวิธีการคำนวณจากชุดภาพตัวอย่าง ODMData ตามไปที่ลิ๊งค์นี้ จะเห็นข้อมูลภาพชุดตัวอย่าง (Dataset) ในฐานะที่ผมเป็นช่างสำรวจ ผมสนใจชุดภาพที่มี GCPs (Ground Control Points) และชุดภาพที่มีค่าพิกัดจาก RTK ติดมาที่แท็กหรือ Exif ของภาพ แต่น่าเสียดายที่ผมลองข้อมูลชุดนี้ไม่น่าพอใจ ชุดข้อมูลชื่อ “bellus” มี GCPs ให้ลองแต่เมื่อผมลองคำนวณโดยการเลือกใช้ GCPs กลับพบว่าโมเดล 3D พลิกกลับบนล่าง ผมลองต่อด้วยข้อมูลตัวอย่าง…
แปลงรูปแบบไฟล์แบบจำลองความสูงจีออยด์ TGM2017 เป็น GGF เพื่อใช้ในโปรแกรม Trimble Business Center
สำหรับแบบจำลองโมเดลจีออยด์ความละเอียดสูงของไทย TGM2017 ที่ผมแปลงเป็นรูปแบบ NOAA VDatum binary grid (gtx) นำมาใช้งานกับโปรแกรม Surveyor Pocket Tools แต่ก็มีโปรแกรมอื่นๆเช่น Trimble Business Center ที่ต้องการรูปแบบที่ต่างออกไปคือ Trimble Geoid Grid File (ggf) เอาละครับมาดูวิธีการแปลงง่ายๆจากโปรแกรมเล็กๆและฟรีของ Trimble ที่ออกมานมนานแล้ว เผื่อมีน้องๆนักศึกษาสนใจจะลองสร้างไฟล์ขึ้นมาเอง Trimble Grid Factory ไปดาวน์โหลดได้ตามลิ๊งค์นี้ ทำการติดตั้งง่ายๆ เปิดโปรแกรมมาจะเห็นหน้าตาดังรูป…
การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของไลบรารี Proj.4
วันนี้มาพูดถึงไลบรารี Proj.4 แบบลึกๆกันหน่อย บทความตอนนี้จะเป็นเรื่องโปรแกรมมิ่งนะครับ ไลบรารีตัวนี้ผมใช้เป็นแกนหลักในโปรแกรมรวมเครื่องมือฉบับกระเป๋าสำหรับช่างสำรวจ (Surveyor Pocket Tools) เอามาแปลงพิกัดกับระบบพิกัดที่ใช้กันในโลกนี้ (อาจจะได้ไม่ทั้งหมด) และไม่นานนี้ผมได้นำมาคำนวณ Vertical Datum คือสามารถหาความสูงจีออยด์ได้ ในความเป็นจริงถ้ามี Vertical Grid Shift หลายๆอันสามารถแปลงค่าระดับข้ามไปมาได้แบบที่ใช้ในอเมริกา ก็ใช้มาหลายปีแล้ว ในตอนนี้ไลบรารีนี้ ตั้งแต่รุ่น 5.0.0 มาถึงรุ่นปัจจุบันรุ่น 6.0.0 ทางผู้พัฒนา Proj.4 ได้เริ่มวางรากฐานใหม่ ผมในฐานะคนนำมาใช้งานก็ติดตามลุ้นด้วยความระทึกละครับ เพราะถ้าแก้ใหม่แบบถอนรากถอนโคน ผมก็ต้องออกแรงมากหน่อยเพื่อมาปรับให้โปรแกรมสามารถใช้ไลบรารีรุ่นใหม่ได้เต็มประสิทธิภาพ กว่าสองทศวรรษของการพัฒนา…
ทดสอบคำนวณหาความสูงจีออยด์ TGM2017 ด้วยไลบรารี Proj.4
ไม่นานมานี้มีผมดาวน์โหลดไฟล์โปรแกรมและข้อมูลของ TGM2017 เรียกเต็มๆคือ Thailand Geoid Model 2017 ที่เป็นโครงการร่วมมือจากหลายๆฝ่ายของทางราชการ ผมยังไม่มีโอกาสได้นำไปใช้งาน โดยเฉพาะจะนำมาประยุกต์ใช้ในงานรังวัด GNSS ถือว่าเป็นสิ่งที่พวกเรารอคอยมานานที่จะได้มี local geoid model มาใช้งานกัน โดยเฉพาะงานรังวัด GNSS เมื่อคำนวณแล้วจะได้ค่าพิกัดทางราบ และทางดิ่งจะได้ความสูง (h – Ellipsoid height) ที่เทียบกับทรงรี WGS84 ถ้าเรามีแบบจำลองความสูงจีออยด์สามารถคำนวณหาความสูง (H – Orthometric height) หรือระดับน้ำทะเลปานกลางได้…
การออกแบบเส้นโครงแผนที่ความเพี้ยนต่ำ (Low Distortion Projection) ตอนที่ 2 (กรณีศึกษาออกแบบเส้นโครงแผนที่ความเพี้ยนต่ำสำหรับกรุงเทพมหานครและปริมณฑล)
ผมทิ้งช่วงเรื่องการออกแบบและประยุกต์ใช้เส้นโครงแผนที่ความเพี้ยนต่ำเป็นระยะเวลาเนิ่นนานพอสมควรเนื่องจากติดภารกิจไปทำงานต่างประเทศที่หาเวลาว่างนานๆได้ยาก ถ้าผู้อ่านไม่ได้ติดตามเรื่องนี้ตั้งแต่ต้นขอให้กลับไปอ่านหรือศึกษาได้ตามลิ๊งค์ตังต่อไปนี้ แนะนำการใช้เส้นโครงแผนที่ความเพี้ยนต่ำ (Low Distortion Projection) และ การออกแบบเส้นโครงแผนที่ความเพี้ยนต่ำ (Low Distortion Projection) ตอนที่ 1 เรื่องเส้นโครงแผนที่ความเพี้ยนต่ำเป็นเรื่องใหม่สำหรับประเทศไทย แต่ในต่างประเทศบางประเทศได้ประยุกต์ใช้งานมานานแล้ว ประโยชน์ของเส้นโครงแผนที่ความเพี้ยนต่ำเมื่อประยุกต์ใช้แล้วคือ ความต่างระหว่าง Ground Distance และ Grid Distance จะน้อยมากจนสามารถละเลยไปได้ ไม่เหมือนกับการใช้แผนที่ระบบพิกัดยูทีเอ็ม (UTM) ที่ค่าระยะทางบนพื้นโลกกับระยะทางบนแผนที่ต่างกันมาก (ตัวอย่างระยะทางประมาณ 1 กม. สองระยะทางนี้อาจจะต่างกันประมาณ 40-80 ซม.แล้วแต่พื้นที่)…
Surveyor Pocket Tools – คำนวณพื้นที่ เรื่องธรรมดาที่ไม่ธรรมดา (ตอนที่ 3 ตอนจบ)
ทดสอบข้อมูลค่าพิกัดรูปปิดบนพื้นหลักฐาน Indian 1975 ขอพูดเกี่ยวกับ work flow สักนิด เมื่ออ่านไฟล์รูปปิดจากไฟล์ CSV มาแล้ว โปรแกรมจะคำนวณหาจุด centroid หรือจุดศูนย์ถ่วงของพื้นที่ แล้วจะแปลงพิกัดเป็นค่าพิกัดในพื้นหลักฐาน WGS84 ทั้งค่าพิกัดของรูปปิดและจุดศูนย์ถ่วงด้วย จากนั้นโปรแกรมจะสร้างเส้นโครงแผนที่ Lambert Azimuthal Equal Area โดยการใช้จุดศูนย์ถ่วงเป็น latitude of origin, central meridian แล้วเรียกใช้ไลบรารี Proj4 เพื่อทำการแปลงพิกัดไปยังระบบพิกัดฉากของเส้นโครงแผนที่ LAEA สุดท้ายใช้สูตรผูกเชือกรองเท้า ทำการคำนวณหาพื้นที่ จะได้พื้นที่ออกมา แต่ยังเป็นพื้นที่บนทรงรีอยู่…
Surveyor Pocket Tools – คำนวณพื้นที่ เรื่องธรรมดาที่ไม่ธรรมดา (ตอนที่ 2)
คำนวณพื้นที่ polygon จากไฟล์ในระบบพิกัดฉาก UTM ตอนแรกได้สาธยายเรื่อง Scale factor ของเส้นโครงแผนที่ที่มีผลต่อการรังวัดของช่างสำรวจไปแบบพอหอมปากหอมคอ และท้ายสุดได้ใช้โปรแกรมเปิดไฟล์ CSV ที่เก็บค่าพิกัดแบบภูมิศาสตร์ของรูปปิด polygon คำนวณหาพื้นที่บนระนาบ UTM และพื้นที่บนทรงรี ก็เห็นไปแล้วว่าสองพื้นที่นี้มีความแตกต่างกัน เพราะสืบเนื่องจาก Scale factor เบื้องหลังการทำงานของโปรแกรมก็คือ เมื่ออ่านพิกัดภูมิศาสตร์เข้ามาก็ใช้ไลบรารี Proj4 ทำการแปลงย้อนกลับไปค่าพิกัดฉาก UTM แล้วทำการคำนวณหาพิกัดทั้งสองแบบ ตัวอย่างต่อไปจะอ่านไฟล์ที่เก็บในรูประบบพิกัดฉาก UTM บน WGS84 ที่โปรแกรมที่ทูลส์บาร์ด้านขวา คลิก “Import”…
Surveyor Pocket Tools – คำนวณพื้นที่ เรื่องธรรมดาที่ไม่ธรรมดา (ตอนที่ 1)
Surveyor Pocket Tools เป็นโปรแกรมที่รวบรวมเครื่องมือเล็กเครื่องมือน้อยสำหรับช่างสำรวจ ตอนนี้เพิ่มการคำนวณหาพื้นที่ หลากหลายประเด็นที่จะมาคุยกันว่ามันควรจะง่ายธรรมดาแต่มันไม่ธรรมดาอย่างไร ย้อนรอยสูตรคำนวณหาพื้นที่ Surveyor Pocket Tools รุ่นก่อนหน้านี้ส่วนใหญ่จะเป็นงานคำนวณในงานเซอร์เวย์เรื่อง Advance เช่นงานคำนวณหาระยะทางบน Ellipsoid งานคำนวณหาความสูงของจีออยด์ การแปลงพิกัด ตอนนี้จะกลับมาเรื่องพื้นฐานคือการคำนวณหาพื้นที่ การคำนวณหาพื้นที่ ปกติที่เราคุ้นหูคุ้นตาคือ การเอาค่าพิกัด X,Y ในระบบพิกัดฉากมาวางเรียงกันในแนวนอนหรือแนวตั้งแล้วจัดการเอาค่า X คูนค่า Y สลับแบบผูกเชือกรองเท้า คูนขึ้นเป็นบวก คูนลงเป็นลบ เรียกสูตรนี้ว่า สูตรเชือกผูกรองเท้า (Shoelace’s formula)…