Tag: Coordinate

ติดปีกเครื่องคิดเลขเทพ Casio fx 9860G II SD ด้วยโปรแกรมภาษาซีบน AddIn ตอนที่ 4 โปรแกรมพื้นฐานงานสำรวจชุดที่ 1 (COGO SSE 1)

ติดปีกเครื่องคิดเลขเทพ Casio fx 9860G II SD ด้วยโปรแกรมภาษาซีบน AddIn ตอนที่ 4 โปรแกรมพื้นฐานงานสำรวจชุดที่ 1 (COGO SSE 1)

COGO (Coordinate Geometry)

ผมพยายามจะแปลคำนี้เป็นภาษาไทยอยู่นานทีเดียว แต่สุดท้ายขอทับศัพท์ดีกว่า จริงๆแล้วงานสำรวจคืองานที่เกี่ยวกับทรงเรขาคณิต (Geometry) อยู่แล้ว และต้องสามารถระบุค่าพิกัด (Coordinate) ทุกๆจุดได้บนเรขาคณิตนั้นๆ ความเกี่ยวข้องระหว่างรูปทรงเรขาคณติกับค่าพิกัดจะเกี่ยวข้องกันด้วยมุมและระยะทางเป็นส่วนใหญ่

Selected Serie 1 (SSE 1)

คำนี้เอามันครับ ผมนึกถึงโปรแกรมตระกูลไมโครสเตชัน (Microstation) ที่มักจะใช้คำนี้บอกรุนของโปรแกรม ดังนั้นคำว่า  Selected Serie 1 คำแปลก็ประมาณว่าเลือกสรรแล้วชุดที่ 1

โปรแกรมพื้นฐานงานสำรวจชุดที่ 1 (COGO SSE 1)

ก่อนหน้านี้ผมเขียนโปรแกรมภาษาซีสำหรับเครื่องคิดเลข Casio fx-9860G II SD มาหลายตอนแต่เป็นโปรแกรมระดับ advance มาในตอนนี้จะกลับมาที่พื้นฐานงานสำรวจที่ต้องเกี่ยวข้องกับค่าพิกัด มุมและระยะทาง

ดาวน์โหลดและติดตั้ง

ไปที่หน้าดาวน์โหลด (Download) มองหาโปรแกรม COGO SSE1 แล้วดาวน์โหลดจะได้ไฟล์ COGOSSE1.G1A  แล้ว copy ไฟล์ไปที่เครื่องคิดเลขตามวิธีขั้นตอนที่ผมได้บอกไว้ก่อนหน้านี้

ส่วนประกอบของโปรแกรม

สำหรับโปรแกรมพื้นฐานงานสำรวจในชุดนี้จะจัดโปรแกรมย่อยเล็กๆ ไว้ 4 โปรแกรม

  1. Bearing-Dist (2 pt) เมื่อกำหนดจุดค่าพิกัด 2 จุด สำหรับคำนวณหามุมอะซิมัทและระยะทาง
  2. Bearing-Dist(3 pt) เมื่อกำหนดจุดค่าพิกัด 3 จุด สำหรับคำนวณหาง่ามมุมราบ อะซิมัทและระยะทาง ในงานสำรวจก็ได้แก่การตั้งเป้าหลัง  (backsight)  จุดตั้งกล้อง (station) และเป้าหน้า (target)
  3. Coordinate 2D เมื่อกำหนดจุดค่าพิกัด 2 จุด กำหนดมุมราบและระยะราบ คำนวณหาค่าพิกัดจุดที่ 3 คำนวณหาพิกัดจุดที่ 3 การคำนวณคำนวณในระนาบสองมิติอย่างเดียว ไม่มีค่าระดับมาเกี่ยวข้อง
  4. Coordinate 3D เมื่อกำหนดจุดค่าพิกัด 2 จุด กำหนดมุมราบและมุมดิ่ง ระยะทางแบบ slope distance ต้องการคำนวณหาค่าพิกัดและค่าระดับจุดที่ 3

วิธีการใช้งานโปรแกรม

กดคีย์ “MENU” ที่เครื่องคิดเลขจะเห็นหน้าตาประมาณนี้ เลื่อนลูกศรไปที่ไอคอนของโปรแกรมดังรูป กดคีย์ “EXE”

Bearing-Dist (2 pt)

ที่เมนูกดคีย์ “1” เป็นการคำนวณหาค่ามุมอะซิมัทและระยะทางเมื่อกำหนดจุดค่าพิกัดให้สองจุด ลองทดสอบจากตัวอย่างดังรูป การประยุกต์ใช้งานส่วนใหญ่เป็นตอนที่ช่างสำรวจตั้งกล้องที่หมุดและส่องไปเป้าหลังหรือเป้าหน้าแล้ววัดระยะทางเพื่อตรวจสอบจากค่าพิกัด

ผลลัพธ์ก็ออกมาดังนี้

Bearing-Dist (3 pt)

ที่เมนูกดคีย์เลข “2” การประยุกต์ใช้งานส่วนใหญ่จะเป็นการตั้งกล้องส่องไปหมุดเป้าหลังแล้วป้อนค่าพิกัดเป้าหน้าเพื่อตรวจสอบมุมราบหรือไม่ก็จะเป็นการวางผังโดยการเปิดมุมราบและวัดระยะทางที่เป้าบน pole ลองดูตัวอย่างทดสอบ

จะได้ผลลัพธ์มาดังนี้ ครั้งแรกจะแสดงมุมอะซิมัทและระยะทางไปเป้าหลังก่อน

ถัดไปจะเป็นมุมราบ มุมอะซิมัทและระยะทางไปเป้าหน้า

Coordinate 2D

ที่เมนูกดคีย์เลข “3” เป็นการคำนวณหาค่าพิกัดเป้าหน้าเมื่อกำหนดค่าพิกัดจุดตั้งกล้องและเป้าหลัง กำหนดมุมราบและระยะทาง การคำนวณจะไม่มีค่าระดับมาเกี่ยวข้อง จึงเรียกว่า 2D หรือสองมิติ สำหรับโปรแกรมนี้ผมได้นำค่าสเกลแฟคเตอร์เข้ามาช่วยประยุกต์ใช้ด้วย ในกรณีที่ไม่ต้องใช้ก็ป้อนค่าสเกลแฟคเตอร์นี้ เป็น 1.0

สเกลแฟคเตอร์ตัวนี้แล้วจริงๆคือ Combine Scale Factor (CSF) ที่ได้จาก Elevation Scale Factor (ESF) x Grid Scale Factor (GSF) การประยุกต์ใช้สเกลแฟคเตอร์ส่วนใหญ่นำมาใช้โครงการที่ระบบพิกัดฉากกริดยูทีเอ็มในงานใหญ่ๆยาวๆ เช่นโครงการก่อสร้างถนน รถไฟ เพราะว่าแบบ drawing เราอยู่บนระนาบพิกัดฉาก ให้คิดเสียว่าแบบอยู่บนกระดาษขนาดใหญ่มาตราส่วน 1:1 แล้วเราวัดระยะทางบนผิวโลกที่มีความโค้ง ดังนั้นการวัดระยะทางจะต้องมีการทอนจากบนผิวโค้งเพื่อให้ลงมาเข้ากับระนาบพิกัดฉากของกระดาษ

มาลองทดสอบข้อมูล ป้อนข้อมูลค่าพิกัดเป้าหลัง ค่าพิกัดจุดต้องกลองดังนี้

จากนั้นป้อนมุมราบ และระยะทาง (Ground Distance ใช้ตัวย่อ Gnd dist) ในกรณีกล้องโททัล สเตชัน ไม่ได้ตั้งค่าสเกลแฟคเตอร์ไว้ที่ตัวกล้อง ระยะทางที่วัดออกมาจะเป็นระยะทางบนพื้นโลก ส่วนค่าสเกลแฟคเตอร์ในตัวอย่างผมใช้ 1.000480

 

โปรแกรมจะคำนวณมุมอะซิมัทและระยะทางไปเป้าหลังให้ดูก่อนเพื่อตรวจสอบ และไม่ลืมว่าค่าพิกัดที่เราป้อนเข้าไปในเครื่องคิดเลขคือค่าพิกัดในระบบพิกัดฉาก ระยะทางที่คำนวณออกมาคือระยะทางบนพิกัดฉาก (Grid Distance ใช้ตัวย่อ Grd Dist) และถ้าวัดระยะทางจริงๆควรจะได้เท่ากับ Ground Distance

ทวนกันนิด ระยะทางบนพิกัดฉาก(กริด)= ระยะทางบนพื้นโลก x สเกลแฟคเตอร์ 

สุดท้ายจะได้แสดงข้อมูลได้แก่มุมอะซิมัทไปเป้าหน้า ระยะทางบนพิกัดฉากและระยะทางบนพื้นโลก รวมทั้งค่าพิกัดเป้าหน้าที่ต้องการ

Coordinate 3D

ที่เมนูกดคีย์ “4” โปรแกรมคล้าย Coordinate 2D แต่จะมีมิติทางดิ่งเข้ามาเพิ่มดังนั้นที่จุดตั้งกล้องจะวัดความสูงของกล้อง (HI – Height of instrument) และที่เป้าหน้าก็จะต้องวัดความสูงมาด้วย (HT – Height of target) นอกจากนั้นจะมีมุมดิ่ง (Vertical angle) มาด้วย มาดูข้อมูลทดสอบกัน เริ่มจากป้อนค่าพิกัดเป้าหลัง ต่อมาป้อนค่าพิกัดจุดตั้งกล้อง ค่าระดับจุดตั้งกล้อง ความสูงกล้อง

ต่อไปป้อนมุมราบ(H.Ang) มุมดิ่ง(V.Ang) ระยะทาง (Slope distance) และความสูงเป้า(HT) และค่าสเกลแฟคเตอร์ (Scale Factor)

โปรแกรมจะคำนวณอะซิมัท ระยะทางจากจุดตั้งกล้องไปเป้าหลัง ข้อสังเกตผมใส่เครื่องหมายดาว (*) หน้าระยะทางบนพื้นโลก (Ground Distance)

กดคีย์ “EXE” จะได้ผลลัพธ์ อะซิมัท ระยะราบทั้งระยะบนพื้นโลกและระยะกริดจากจุดตั้งกล้องไปเป้าหน้า

สุดท้ายคือผลลัพธ์ที่ต้องการคือค่าพิกัดและค่าระดับของเป้าหน้า

สรุป

ก็พอหอมปากหอมคอสำหรับโปรแกรมพื้นฐานงานสำรวจชุดที่ 1 โดยมีสิ่งที่ช่างสำรวจจะต้องเข้าใจตั้งแต่เรื่องมุมอะซิมัทคือมุมอะไร สำคัญมากเพราะมุมนี้เป็นหัวใจขั้นพื้นฐานและจะสัมพันธ์กับระยะทางโดยที่แยกกันไม่ออกและสามารถนำไปคำนวณค่าพิกัดได้ สำหรับการคำนวณแบบนี้ โปรแกรมในกล้อง Total Station ปัจจุบันก็คำนวณให้อยู่แล้ว แล้วก็เก่งขึ้นเรื่อยๆ แต่ในทางกลับกัน สำหรับช่างสำรวจเอง คงไม่มีใครได้จับกล้องพวกนี้ได้ตลอดเวลา จำเป็นจะต้องมีเครื่องคิดเลขคู่ใจไว้ติดตัวตลอด สามารถหยิบมาใช้งานได้สะดวกและถ้ามีโปรแกรมที่จำเป็นสำหรับการทำงานติดอยู่ด้วย ชีวิตการทำงานก็พลอยลื่นไหล ติดตามตอนต่อไปครับ

Surveyor Pocket Tools – Update เพิ่มพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997

พื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997

  • พื้นหลักฐานของสปป.ลาว นี้ได้ดำเนินการโดย  National Geographic Department  ของ สปป.ลาว โดยเริ่มต้นรังวัดปรับปรุงพื้นหลักฐานด้วยหมุดโครงข่าย GPS แห่งชาติ ในปี 2006 และคำนวณเสร็จสิ้นในปี 2007 และประกาศใช้เป็นทางการในภายหลัง ตามเอกสาร ลิ๊งค์ นี้ครับ ผมค่อนข้างประหลาดใจเพราะค่าพารามิเตอร์ เท่าที่ค้นหาในอินเทอร์เน็ตจะเป็นอีกค่าอีกชุดหนึ่ง คล้ายๆ Indian 1975 ของประเทศไทยที่ ค่าพารามิเตอร์ตามโปรแกรมแปลงพิกัดชั้นนำและโปรแกรมด้าน GIS ทั้งหลายจะไม่ตรงกับที่หน่วยงานในประเทศไทยใช้กันอยู่ ดังนั้นถ้าใช้โปรแกรมพวกนี้แปลงพิกัดจะได้ค่าที่ไม่ถูกต้อง ยกเว้นสามารถเข้าไปแก้ค่าพารามิเตอร์ Transformation ได้

ค่าพารามิเตอร์ (Parameters Transformation)

  • ค่าพารามิเตอร์ที่ใช้ในการแปลงพิกัดจาก Lao National Datum 1997 ไปหา WGS84 คือ
    • dx  = +46.012 meters (0.090 meter)
    • dy = -127.108 meters (0.109 meter)
    • dz = -38.131 meters (0.000 meter)
  • ทรงรี (Ellipsoid) ใช้ Kassovsky 1940 (บางครั้งสะกด Kassowsky)
    • Semi-major axis (a) = 6378245 m.
    • 1/f = 298.3

Update  โปรแกรม Transform Coordinate

  • เพื่อให้ช่างสำรวจและบุคคลทั่วไปจากสปป.ลาวสามารถใช้โปรแกรมแปลงพิกัดในชุด Surveyor Pocket Tools นี้ได้โดยไม่ต้องหาโปรแกรมอื่นๆ ที่มักจะติดเรื่องลิขสิทธิ์ ผมได้เพิ่มพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 เข้าไปแบบ Manual
  • พื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 กำหนดค่า EPSG ID = 4678 โดยกลุ่ม  European Petroleum Survey Group ตามลิ๊งค EPSG ID ลองคลิ๊กเข้าไปดูจะเห็นลิ๊งค์ Proj4 และ Well Text Know as HTML  ถ้าคลิกเข้าไปดูอีกครั้งจะเห็นค่าพารามิเตอร์ในการแปลงค่าพิกัดแต่ไม่ตรงตามที่ผมกล่าวไปข้างต้น
  • แต่ถ้าค้นหาระบบพิกัดฉาก UTM ของโซน 47 และโซน 48 กลับไม่พบค่า EPSG ID บนพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 นี่เป็นความประหลาดใจอีกครั้งของผมเช่นกันครับ แต่ไม่เป็นไรผมกำหนดให้ใหม่แบบ manual

วิธีการใช้งาน

  • มาดูการใช้งาน เมื่อรัน  Surveyor Pocket Tools เลือก “Transform Coordinate”

surveyor-pocket-tools_2017-01-12_17-32-45

  • จะมีสองพาเนลด้านซ้ายและด้านขวา ผมจะตั้งด้านซ้ายเป็นระบบพิกัดฉาก UTM บนพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 ส่วนด้านขวาตั้งเป็นระบบพิกัดฉาก UTM บนพื้นหลักฐาน WGS84
  • การตั้งระบบพิกัดตั้งเลือกที่ “Datum” ก่อนแล้วขยับขึ้นมาตั้ง “System” ถ้าไม่เข้าใจไปอ่านรายละเอียดได้ที่ ลิ๊งนี้ จากรูปด้านล่างสามารถแปลงพิกัดได้จากซ้ายไปขวา หรือจากขวามาซ้ายก็ได้ การเลือก “Datum” และ “System” ค่อนข้างลำบาก ต้องไล่หาทีละตัว แต่ที่สะดวกขึ้นมานิดหนึ่งตั้งภาษาให้เป็นภาษาอังกฤษ กดตัวอักษรตัวหน้าเช่น ตัว “l” ถ้าต้องการหาประโยคขึ้นต้นด้วย “Lao”

surveyor-pocket-tools_2017-01-12_17-39-11

ทดสอบตัวอย่าง

  • กำหนดมีค่าพิกัดของจุดในระบบพิกัดฉาก UTM zone 48N ของพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 ดังนี้ N=1985890.475 E = 248923.542 ต้องการหาค่าพิกัดภูมิศาสตร์บนพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 และค่าพิกัดฉาก UTM และค่าพิกัดภูมิศาสตร์ ของพื้นหลักฐาน WGS84
  • ป้อนค่า Northing (N), Easting(E)  ที่พาเนลด้านซ้าย

surveyor-pocket-tools_2017-01-12_19-17-57

  • เมื่อคลิกที่ไอคอนลูกศรจะได้ผลลัพธ์ โปรแกรจะคำนวณค่าพิกัดให้สามชุดรวด ดูรูปด้านล่าง

transform_coordinates_result1

  • ได้ผลลัพธ์ดังนี้ค่าพิกัดภูมิศาสตร์บนพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 ค่า latitude = 17°56’46.99507″N ค่า longitude = 102°37’46.51511″E
  • ได้ค่าพิกัดฉากและค่าพิกัดภูมิศาสตร์บน  WGS84 N = 1985861.8691 E = 248910.7543 ค่า latitude = 17°56’47.21049″N ค่า longitude = 102°37’45.93377″E
  • โปรแกรมนี้ยังต้องพัฒนาอีกพอสมควรครับ รุ่นหน้าผมจะใส่ Scale factor & convergence ให้เผื่อมีคนนำไปใช้งาน และสามารถเปิดไฟล์ csv มาคำนวณได้

 Update โปรแกรมคำนวณพื้นที่

  • สำหรับโปรแกรมคำนวณพื้นที่ผมก็  update ใส่ระบบพิกัดเข้าไปดังรูป

surveyor-pocket-tools_2017-01-12_20-17-21

ทดสอบตัวอย่าง

  • จะทดสอบหาพื้นที่บนรูปปิดที่เตรียมไว้ ผมเพิ่มไฟล์ “boundary7-lao-lao1997-utm48n.csv” ไว้ในโฟลเดอร์เดิม

explorer_2017-01-12_20-27-27

  • เปิดโปรแกรมคำนวณพื้นที่มาดังรูป ตั้งระบบพิกัดเป็น “Lao National Datum 1997 / UTM zone 48N”

surveyor-pocket-tools_2017-01-12_20-34-54

  • คลิกที่ปุ่ม “Import…” เปิดไฟล์มาดังรูป มี 5 คอลัมน์ ไม่มี header

surveyor-pocket-tools_2017-01-12_20-37-16

  • จากข้อมูลไฟล์ csv คอลัมน์ที่ 1 เป็นชื่อจุด คอลัมน์ที่ 2 และ 3 ไม่ได้ใช้ คอลัมน์ที่ 4 และ 5 เป็นค่าพิกัดฉาก UTM โซน 48N บนพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 โดยที่ค่า N คือคอลัมน์ 4 ส่วนค่า E อยู่คอลัมน์ 5

compute_area_lao1997_utm48n

  • คลิกไอคอนเครื่องคิดเลขเพื่อทำการคำนวณพื้นที่ จะได้ค่าออกมา ส่วนจะคำนวณหาพื้นที่จริง Surface Area ต้องหา ESF (Elevation Scale Factor) มาหาร พท.บน ทรงรี (Ellipsoidal Area) อีกที

surveyor-pocket-tools_2017-01-12_20-52-06

  • ลองปักหมุดบน google maps จะเห็นรูปปิดรอบบึงน้ำ (ตัวอย่างข้อมูลนี้แค่สมมติขึ้นมานะครับ ไปตกที่บ้านใครแถวไหนอย่าเพิ่งตกใจ)

firefox_2017-01-12_21-00-54

Acknowledgement

  • ขอขอบคุณ คุณ @Konexana Yls จากสปป.ลาว ที่ขอให้เพิ่มพื้นหลักฐาน Lao National Datum 1997 พร้อมทั้งเอื้อเฟื้อส่งข้อมูลมาให้ทดสอบด้วย ผมก็หวังว่าโปรแกรมคงมีประโยชน์สำหรับทุกท่านที่เกี่ยวข้องในด้านการสำรวจเพื่อทำแผนที่หรือในด้านงานก่อสร้าง โปรแกรมนี้จัดอยู่ในหมวด “Freeware” คือให้ใช้ฟรี สามารถสำเนาไปแจกจ่ายได้ตามต้องการครับ

เทคนิคการใช้โปรแกรมแปลงค่าพิกัด GeoCalc

  • ใน Blog ของ WordPress ที่ผมเขียนอยู่หา Theme ที่ถูกใจยาก ไม่ใช่เรื่องความสวยงามแต่เป็นขนาดของคอลัมภ์ ส่วนใหญ่จะแคบมากพอวางรูปแล้วจะต้องย่อมากๆ และอีกเรื่องคือวาง source code แล้วจะโดนปัดบรรทัดลงทำให้ดู code ยาก งง ตอนนี้ก็เปลี่ยนไปเปลี่ยนมายังไม่ถูกใจสักที
  • ผมเห็นคน search เข้ามาใน blog มากเรื่องการแปลงพิกัด บางคนมีแต่พิกัดยูทีเอ็ม ต้องการค่าพิกัดเป็น Lat/Long เพื่อไปจุดลง Google Earth แต่ไม่รู้จะใช้โปรแกรมอะไร คือโปรแกรมในอินเทอร์เน็ตมันมากเกินจนสับสน ไม่รู้จะเลือกอะไร สำหรับผมแล้ว Coordinate Calculator ของ Trimble คือสุดยอดของโปรแกรมแปลงค่าพิกัดพวกนี้ รองลงมาก็ได้แก่ GeoCalc ของ GeoComp ซึ่งเป็นของฟรี ส่วน Coordinate Calculator ของ Trimble จะมาพร้อมกับ Terramodel (ที่ทีมงานผมใช้แทน Autodesk Land Desktop มานานแล้ว) หรือ HydroPro Navigation (ทีมงานผมใช้อยู่แต่ค่อนข้างหน่อมแน้มเมื่อเทียบกับคู่แข่งคือ HyPack) โปรแกรมสำหรับงาน Hydrographic Survey หรือ Trimble Geomatic Office สำหรับงาน GPS ขั้นสูง
  • GeoCalc ผมเคยแนะนำโปรแกรมนี้ไปก่อนหน้านี้ เป็นของฟรี ดาวน์โหลดได้ที่ http://www.geocomp.com.au/geocalc/gcalc420.exe ถึงจะเป็นโปรแกรมเก่าไปหน่อยแต่ก็ใช้ดี โปรแกรมมีขนาดเล้ก เรียบง่าย แต่ก่อนจะใช้งานต้องปรับจูนกันนิดหน่อย ให้เหมาะกับ Datum และทรงรีที่เราใช้งานกันอยู่ เมื่อดาวน์โหลดมาก็ทำการติดตั้งให้เป็นที่เรียบร้อย

แก้ค่าสัณฐานทรงรี Everest 1830 (Indian 1975 datum) ให้ถูกต้อง

  • ประเทศไทยก่อนหน้านี้ใช้ Indian 1975 เป็น Datum มีทรงรีเรียกว่า Everest 1830 มีค่า semi-major axis (a) =  6,377,276.345 m. ค่า flattening (1/ f) = 300.8017 หลังๆมาเราหันมาใช้ทรงรี WGS84 กันมากขึ้น ดังนั้นระหว่างระบบพิกัดเดิม (Indian 1975) กับระบบพิกัดใหม่ (WGS84) ก็อาจจะต้องมีโปรแกรมที่ทำหน้าที่คำนวณแปลงพิกัดระหว่าง datum
  • โปรแกรม GeoCalc มี mistake อยู่เล็กน้อยคือค่าพารามิเตอร์ของทรงรี Everest ไม่ถูกต้อง เมื่อติดตั้งเรียบร้อยลองรันโปรแกรมดู เราจะทำการแก้ไขค่าพารามิเตอร์ของทรงรี Everest  1830 ให้ถูกต้องเสียก่อน
เมนูแก้ไขค่าพารามิเตอร์ทรงรี
เมนูแก้ไขค่าพารามิเตอร์ทรงรี
  • จากรูปด้านบนคลิกเมนู Edit > Spherod Definitions จะเห็นไดอะล็อก ขึ้นมาจะทำการแก้ไขค่าพารามิเตอร์ของทรงรี Everest 1830
ตั้งค่าพารามิเตอร์ Everest 1830 ให้ถูกต้อง
ตั้งค่าพารามิเตอร์ Everest 1830 ให้ถูกต้อง
  • จากรูปด้านบนที่ combo box “Edit/Select Spheroid” คลิกไปหา “Thailand/Vietnam (Indian Everest)” ที่นี้ถ้าติดตั้งโปรแกรมครั้งแรกจะเห็นค่า Semi-Major Axis = 6,377,267.345 ซึ่งผิด ดังนั้นจุดที่ 1 แก้ไขค่าเป็น 6,377,276.345 (เลข 7 กับเลข 6 สลับตำแหน่งกัน) จุดที่ 2 ตั้งค่า Translation X, Y และ Z เป็น 206, 837 และ 295 ตามลำดับ
  • ต่อไปจะเพิ่ม Datum ที่ประเทศไทยใช้งานอยู่ เหมือนเดิมที่เมนู Edit > Map System Definitions
เมนูแก้ไข Coordinate Systems
เมนูแก้ไข Coordinate Systems

 

 

    • โปรแกรม Geocalc เรียกว่า Map System ท่านผู้อ่านอาจจะพบคำว่า Coordinate Systems มากกว่า มีความหมายคือระบบพิกัดนั่นเอง

 

 

เพิ่มระบบพิกัด Thailand UTM 47N Indian 1975

 

เพิ่ม Coordinate Systems ให้กับประเทศไทย

  • โปรแกรมนี้มีทรงรี Everest 1830 อยู่แต่ระบบพิกัดของประเทศไทยไม่ได้เตรียมไว้ แต่ข้อเสียของโปรแกรมคือไม่สามารถเพิ่ม (Add) เข้าไปได้ เราจะใช้วิธีหักเอาด้วยกำลัง คือเขียนทับ Coordinate Systems ของประเทศอื่นๆ ที่ผู้ใช้ไม่คิดว่าจะได้ใช้ระบบพิกัดของเขา ตอนนี้ผมเล็งที่ช่อง Selected Mapping System ดังรูปด้านบนผมเลือกเอาบรรทัดที่ห้า พิมพ์ THAILAND UTM47N INDIAN 1975 ทับของเดิมเข้าไป
เพิ่มระบบพิกัด Indian 1975 ให้กับประเทศไทย
เพิ่มระบบพิกัด Indian 1975 ให้กับประเทศไทย
  • จากรูปด้านบน จุดที่ 1 พิมพ์ THAILAND UTM47N INDIAN 1975 จุดที่ 2 เลือกทรงรีเป็น Thailand/Vietnam(Indian Everest) จุดที่ 3 เลือก Projection Type เป็น Transverse Mercator จุดที่ 4 ตั้งค่า Origin Parameters ตามที่เห็น จุดที่ 5 ตั้ง Central Meridian เป็น Fixed และข้างล่างติดกันเลือก Zone 0 Longitude เท่ากับ 47 (ก็คือ UTM Zone 47)

เพิ่มระบบพิกัด Thailand UTM 47N WGS84

  • ตอนนี้เรามีระบบพิกัดของไทยที่ใช้ทรงรี Everest 1830 เป็นที่เรียบร้อยที่ผมให้ชื่อไว้ THAILAND UTM 47 N INDIAN 1975 ที่นี้เรามาสร้างระบบพิกัดของไทยที่ใช้ทรงรี WGS84 กันบ้างวิธีการก็เหมือนเดิมผมเลือกเอาบรรทัดที่หก ตรง ComboBox “Selected Mapping System” พิมพ์ THAILAND UTM 47N WGS84 ตั้งค่าต่างๆดังรูปด้านล่าง
เพิ่มระบบพิกัด UTM 47N บนทรงรี WGS84
เพิ่มระบบพิกัด UTM 47N บนทรงรี WGS84

คำนวณการแปลงพิกัดจาก Indian 1975 ไป WGS84

  • ที่เมนูหลักคลิก Process > Manual Input
เลือกเมนูคำนวณ
เลือกเมนูคำนวณ
  • โจทย์ของผมวันนี้คือเรามีค่าพิกัด UTM อยู่ในระบบ Indian 1975 มีค่า Easting(E) = 391024.838 ค่า Northing(N) = 1576384.958 ต้องการแปลงเป็นค่า Lat/Long ในระบบพิกัด WGS84 ดูรูปด้านล่าง
การคำนวณการแปลงค่าพิกัดจาก Indian 1975 ไปยัง WGS84
การคำนวณการแปลงค่าพิกัดจาก Indian 1975 ไปยัง WGS84
  • จากรูปด้านบน จุดที่ 1 ที่ช่อง From และ To ตั้งค่าดังรูป จะสอดคล้องกับ Group Box ด้านซ้ายจะเป็นช่องนำเข้าข้อมูล Point in From Map System ด้านขวามือจะมี Point in to Map System จุดที่ 2 ป้อนค่าพิกัดที่ตั้งโจทย์ไว้ จุดที่ 3 คือผลลัพธ์ค่าพิกัดในรูป Lat/Long ที่เราต้องการ โปรดสังเกตด้านล่างที่ขีดเส้นใต้เป็นฟอร์แมตของค่าพิกัด Lat/Long เป็น DDD.MMSSssss นอกจากนั้น Group Box ด้านซ้ายจะเห็นค่าพิกัด Lat/Long จะเป็นค่าพิกัดแลตติจูดและลองจิจูดบน Indian 1975 หรือจะเรียกว่าบนทรงรี Everest 1830 ก็ได้ และเช่นเดียวกัน Group Box ด้านขวาจะเห็น Easting และ Northing ที่ผมไม่ได้พูดถึงเป็นค่าพิกัด UTM บนทรงรี WGS84 คลิกที่ปุ่ม “Calculate” เราคำนวณครั้งเดียวจะได้ค่ามาหมดเลย ขี้นอยู่กับว่าต้องการค่าไหนไปใช้
  • จากรูปด้านบนเราได้ค่าพิกัด Lat = 14.15349881 Long = 97.59120712 ถ้าดูรูปฟอร์แมต DDD.MMSSssss กระจายค่า latitude 14.15349881 ได้ 14 องศา 15 ลิปดา 34.9881 ฟิลิปดา แต่ถ้าคิดเป็น degree (ฟอร์แมต DDD.dddddddd) จะได้ 14+15/60+34.9881/3600 = 14.25971891
  • ส่วนค่า longitude 97.59120712 เขียนกระจายได้ 97 องศา 59 ลิปดา 7.12 ฟิลิปดา เขียนเป็น degree ได้ = 97+59/60+7.12/3600 = 97.985311

ทดสอบการจุดค่าพิกัดบน Google Earth

  • ตอนนี้เรามีพิกัดอยู่สองแบบของฟอร์แม็ต แบบแรกคือ DDD.MMSSssss ดังที่โปรแกรม GeoCalc แสดงผลลัพธ์ให้เรา ส่วนอีกแบบคือเป็นค่า degree เรามาดูแบบแรกกัน Lat = 14.15349881 Long = 97.59120712 (ค่า Lat = 14 องศา 15 ลิปดา 34.9881 ฟิลิปดา ค่า Long = 97 องศา 59 ลิปดา 7.12 ฟิลิปดา) เขียนกระจายใหม่เพื่อนำไปใช้กับ Google Earth ได้ 14 15 349881N,97 59 07.12E ข้อสำคัญคือเราต้องเติมค่า N ถ้าอยู่ด้านเหนือของเส้นศูนย์สูตร และลองจิจูดใส่ค่า E ไปด้านท้ายค่าลองจิจูดให้เพราะเราอยู่ซีกโลกด้านตะวันออก และไม่ลืมที่จะคั่นแลตติจูดกับลองจิจูดด้วยเครื่องหมายคอมม่า (,)
  • ที่โปรแกรม Google Earth เปิดที่เมนูคลิก Tools > Options… ตั้งค่าตรงประเภทของมุมให้เป็น Degrees,Minutes,Seconds ตามรูปด้านล่าง
ตั้งค่าชนิดของมุมให้ Google Earth
ตั้งค่าชนิดของมุมให้ Google Earth
  • จากรูปด้านบนคลิก OK แล้ว Copy ค่า 14 15 34.9881N,97 59 7.12E ไปวางไว้ตรง Search (จุดที่ 1 ของรูป) ของ Google Earth กด Enter ดูผลลัพธ์รูปด้านล่างตรงจุดที่ 2

 

ผลลัพธ์ของการจุดค่าพิกัดบน Google Earth

 

  • ถ้าจะป้อนค่า Lat/Long บน Google Earth เป็นค่า degree ต้องไปเปลี่ยน ที่เมนู Tools > Options… โดยคลิกรูปแบบมุม (Show Lat/Long) ที่ Decimal Degree แล้วค่าพิกัดให้เอาค่า degree ที่ผมกล่าวไว้ข้างต้นคือ 14.25971891N,97.985311E ไปวางที่ Search ของ Google Earth จะให้ผลเช่นเดียวกัน
  • เสริมอีกนิดหน่อยครับ ตรง Search ของ Google Earth ที่เราป้อนค่าที่ต้องการค้นหา นอกจากค่า Lat/Long แล้ว โปรแกรมจะเอาประโยคที่เราป้อนส่งไป process ถ้าเป็นที่อยู่ต่างประเทศเช่น อเมริกาหรือยุโรป เช่นถ้าเราป้อนที่อยู่จากบ้านเลขที่ ถนน เขต เมือง โปรแกรมจะทำการ GeoCode เพื่อคำนวณหา Lat/Long ให้ เพราะที่ๆอยู่ประเทศเหล่านี้เขาวางผังมาดี แต่บ้านเราทำไม่ได้ครับ ขนาดบุรุษไปรษณีย์ไปบ่อยยังหลงเลยครับ

ข้อดีและข้อจำกัดของ GeoCalc

  • ข้อจำกัดของโปรแกรมคือผู้อ่านจะเห็นว่ามุมทั้ง input และ output ป้อนได้ฟอร์แม็ตเดียวคือ DDD.MMSSssss น่าจะสนับสนุนแบบ degree ข้อจำกัดข้อที่สองคือไม่สนับสนุนการคำนวณ Geoid (ทอนความสูงจากบนทรงรีมาเป็น Orthometric Height หรือ MSL) ข้อดีคือฟรี และเล็กๆ ขนโปรแกรม (Copy โฟลเดอร์ของ Geocalc ก็พอ) ใส่ Thumb drive ก็คำนวณได้